Hiểu rõ về siêu vi viêm gan B để không hoang mang

Hệ thống gan mật trong cơ thể

Hiện nay người mắc viêm gan siêu vi B đang tăng nhanh. Một số người biết thì hoang mang vì căn bệnh không có thuốc chữa này. Một số khác thì chủ quan vì mọi sinh hoạt vẫn bình thường và siêu vi viêm gan B không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống của họ.

Hôm nay tinhdaunghean.com sẽ giúp mọi người hiểu rõ hơn tác hại cũng như ảnh hưởng của viêm gan siêu vi B cùng với quá trình phát triển của nó. Giúp mọi người nâng cao nhận thức về bệnh và có cách phòng tránh.

Hệ thống gan mật trong cơ thể
Hệ thống gan mật trong cơ thể

Tổng quan siêu vi viêm gan B

Siêu vi viêm gan B là một loại vi rút hướng gan, gây ra bệnh viêm gan. Theo ước tính của Tổ chức Y Tế Thế Giới, hiện có khoảng 350 triệu người mang siêu vi B, tập trung chủ yếu ở châu Phi, châu Á và Ðông Nam Á.

Việt Nam là nước có tỷ lệ nhiễm virus viêm gan B và C cao nhất trong khu vực. Theo báo cáo của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), tại Việt Nam có 10 triệu trường hợp nhiễm vi rút siêu vi viêm gan B và gần 1 triệu người nhiễm virus viêm gan C.

Cách lây nhiễm siêu vi viêm gan B

Siêu vi viêm gan B lưu hành trong máu, do đó lây truyền chủ yếu qua đường máu. Một số đường lây nhiễm quan trọng là:

  • Lây nhiễm từ mẹ truyền sang con: Ðây là đường lây quan trọng nhất.
  • Lây qua đường tình dục: Bệnh viêm gan B có thể lây qua hoạt động tình dục cùng giới hoặc khác giới.
  • Qua truyền máu hoặc chế phẩm máu nhiễm siêu vi B, tiếp xúc với dịch tiết của bệnh nhân viêm gan B.
  • Lây qua dùng chung kim tiêm có vi rút siêu vi B.
  • Các nguyên nhân khác: Xăm người, châm cứu, xỏ lỗ tai với vật dụng không được tẩy trùng tốt có thể lây truyền siêu vi B.
Sơ đồ nhiễm siêu vi viêm gan B
Sơ đồ nhiễm siêu vi viêm gan B

Phân biệt viêm gan B cấp tính và mạn tính

Đây là hai giai đoạn phát triển của viêm gan B. Mỗi năm trên thế giới có hơn 1 triệu người chết vì các biến chứng của viêm gan B mãn tính như xơ gan mất bù, ung thư tế bào gan. Việt Nam lại là quốc gia có tỷ lệ nhiễm vi rút viêm gan B cao nhất.

Siêu vi viêm gan B cấp tính

Bệnh viêm gan B cấp tính là khi vi rút viêm gan B chỉ tồn tại trong cơ thể người một thời gian ngắn dưới 6 tháng và đặc biệt là có thể chữa trị được dứt điểm.

Nhiễm siêu vi viêm gan B cấp tính có biểu hiện giống cảm cúm, thỉnh thoảng có cảm giác buồn nôn, ói mửa. Ðôi khi, nhiễm trùng cấp có thể nặng hơn với triệu chứng vàng da, vàng mắt, đau bụng, nước tiểu sẫm màu.

Siêu vi viêm gan B mạn tính

Viêm gan B mãn tính là khi vi rút viêm gan B tồn tại trong cơ thể người hơn 6 tháng. Giai đoạn viêm gan B mạn tính tiềm ẩn thường kéo dài rất lâu,thậm chí có thể từ 15-30 năm mà người bệnh ít có triệu chứng đặc biệt.

90% trường hợp nhiễm siêu vi viêm gan B ở tuổi trưởng thành sẽ hồi phục hoàn toàn và không bao giờ bị siêu vi quấy rầy lại. Chỉ có 10% chuyển thành “người mang trùng mạn tính”.

Trẻ sơ sinh bị lây nhiễm siêu vi viêm gan B sẽ chuyển sang mạn tính
Trẻ sơ sinh bị lây nhiễm siêu vi viêm gan B sẽ chuyển sang mạn tính

Tuy nhiên, ở trẻ nhiễm siêu vi B từ lúc mới sinh, bệnh diễn biến khác hẳn. Khoảng 90% số trẻ này sẽ trở thành người mang bệnh mạn tính.

Giai đoạn này kéo dài nhiều năm, có thể không có biểu hiện lâm sàng, cuối cùng dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như xơ gan, có nước trong ổ bụng, chảy máu đường tiêu hóa do vỡ mạch máu bị giãn, ung thư gan.

Nói chung, khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn xơ gan, chức năng gan khó có thể hồi phục, ngay cả khi tình trạng viêm gan được cải thiện. Vì vậy, các thầy thuốc thường điều trị bệnh sớm nhằm ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình xơ gan.

Xem thêm:

Chẩn đoán viêm gan siêu vi B

Phương pháp xét nghiệm máu

Bệnh viêm gan B có thể chẩn đoán bằng xét nghiệm máu tại bệnh viện hoặc phòng khám bệnh. Cũng có thể tình cờ phát hiện bệnh tại Trung Tâm Truyền Máu-Huyết Học khi bạn tới cho máu. Xét nghiệm HBsAg dương tính có thể do:

  • Nhiễm siêu vi B mạn tính tiến triển: Siêu vi đang nhân đôi, đang tăng sinh, gây ra phản ứng viêm kéo dài trong gan.
  • Nhiễm trùng đã qua: Một số người hiện tại không có viêm gan, nhưng đã tiếp xúc với siêu vi viêm gan B trong quá khứ, tạo ra đáp ứng miễn dịch và thải trừ hoàn toàn siêu vi B.
  • Người lành mang mầm bệnh: Ðó là những trường hợp không có bằng chứng viêm gan, nhưng cũng không đào thải hết siêu vi ra khỏi cơ thể. Họ mang siêu vi B trong người và có thể truyền sang người khác, mặc dù bản thân họ không có biểu hiện bệnh.

Phương pháp khám chuyên khoa gan

Nếu xét nghiệm máu HBsAg dương tính, bạn nên đến gặp Bác Sỹ có kinh nghiệm để được khám bệnh và phân tích kỹ hơn. Lúc này, cần xác định liệu có tình trạng viêm gan đang tiến triển hay không. Nếu có, cần làm thêm:

  • Xét nghiệm đánh giá chức năng gan.
  • Siêu âm gan: Phân tích cấu trúc của gan và các bộ phận xung quanh, tìm dấu hiệu xơ gan hoặc biểu hiện bất thường khác.
  • Nên làm thêm xét nghiệm sinh thiết gan, đồng thời tìm HBV DNA trong máu.

Lời khuyên chế độ ăn và lối sống

Nổi ngứa lòng bàn tay bàn chân - Biểu hiện bệnh về gan
Nổi ngứa lòng bàn tay bàn chân – Biểu hiện bệnh về gan

Lưu ý về Chế độ ăn

Nếu Bạn là người lành mang mầm bệnh, Bạn nên hạn chế uống rượu. Người nghiện rượu mắc bệnh viêm gan B thường hay bị xơ gan hơn.

Chế độ ăn bình thường là thích hợp với hầu hết trường hợp viêm gan siêu vi B. Khi có xơ gan, Bác Sỹ khuyên Bạn nên giảm muối trong chế độ ăn.

Lưu ý về Lối sống

Người bị nhiễm viêm gan B thường lo lắng về nguy cơ truyền bệnh sang những người xung quanh. Mối lo này hoàn toàn hợp lý bởi vì siêu vi B lây nhiễm qua tiếp xúc với máu hoặc dịch tiết của bệnh nhân, cũng như do quan hệ tình dục.

Hiện nay, đã có vắc-xin chủng ngừa cho những người tiếp xúc với người mang mầm bệnh (bạn tình, trẻ em, cha mẹ, người chăm sóc.).

Dù sao, người mang mầm bệnh cần có biện pháp đề phòng thích hợp, ví dụ nếu Bạn bị đứt tay, hãy lau sạch máu bằng thuốc sát trùng. Nên sử dụng biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục.

Lưu ý về Ðiều trị

Tùy theo quyết định của Bác Sỹ, một số trường hợp cần điều trị sớm và tích cực. Mục đích điều trị nhằm:

  • Loại trừ hoặc giảm thiểu tình trạng viêm gan, do đó ngăn ngừa, làm chậm tiến triển sang giai đoạn xơ gan, ung thư gan.
  • Ðào thải toàn bộ, hoặc một phần lượng siêu vi B trong cơ thể, đặc biệt ở trong gan.

Điều trị đặc hiệu siêu vi viêm gan B

Thuốc điều trị chủ yếu là Interferon alpha. Interferon alpha là một chất tự nhiên có trong cơ thể người, được sản xuất bởi một số tế bào khi cơ thể nhiễm virut.

Chức năng của Interferon alpha là diệt trừ tác nhân gây bệnh. Như vậy, khi dùng Interferon, siêu vi B sẽ bị loại bỏ giống như cơ chế đào thải tự nhiên của cơ thể.

Interferon alpha (RoferonỊ-A) được đóng sẵn trong bơm tiêm có kèm kim nhỏ, tiêm dưới da hoặc bắp thịt. Khi bắt đầu điều trị, hầu hết bệnh nhân đều có cảm giác sốt nhẹ, mệt mỏi trong vài giờ, gọi là hội chứng giả cúm.

Những biểu hiện này là do Interferon khởi động đáp ứng của cơ thể chống lại siêu vi giống như khi Bạn mắc bệnh cúm vậy. Về sau, tác dụng phụ này sẽ bớt dần.

Uống Paracetamol nửa tiếng trước khi tiêm thuốc sẽ hạn chế biểu hiện đó. Nên tiêm thuốc vào buổi tối để hôm sau bạn có thể làm việc bình thường.

Trong thời gian điều trị, Bạn nên làm xét nghiệm máu để đánh giá đáp ứng. Sau khi kết thúc điều trị, cần tiếp tục theo dõi thêm 6 tháng nữa, bởi vì một số bệnh nhân có thể bị tái phát sau khi ngưng thuốc.

Một số thuốc kháng sinh chống siêu vi hiện đang được nghiên cứu phối hợp với Interferon alpha

Hỏi đáp từ bác sĩ

Tôi có người nhà bị viêm gan siêu vi B, đã khám và điều trị ở bệnh viện 2 năm mà chưa khỏi hẳn. Xin bác sỹ cho biết bệnh có chữa khỏi hẳn được không? Cách chữa trị như thế nào ? Cảm ơn bác sỹ (Sông Văn Chung).

1. Bệnh viêm gan siêu vi B có khỏi hẳn không?
Các thuốc điều trị viêm gan B mãn tính hiện nay nhằm mục đích làm cho siêu vi B ngưng hoạt động, không sinh sản được (đưa về dạng người lành mang mầm bệnh) và như vậy ngăn chặn và giảm thiểu tối đa biến chứng xơ gan và ung thư gan.
Khi ấy thử máu chỉ còn vỏ HBsAg mà không thấy HBV – DNA (HBV – DNA = 0). Tỉ lệ này đạt được sau một năm điều trị với lamivudine khoảng 39-72%.
Người bệnh vẫn phải được bác sĩ chuyên khoa tại bệnh viện có chuyên khoa viêm gan siêu vi lên kế hoạch điều trị và theo dõi liên tục bởi vì siêu vi B vẫn còn tồn tại trong cơ thể và vẫn có khả năng tái hoạt động gây biến chứng tại gan.
Rất ít trường hợp cơ thể loại cả vỏ HBsAg tỉ lệ loại trừ hoàn toàn siêu vi B (HBsAg âm tính) khoảng 1% sau một năm điều trị.
2. Đang bị Viêm gan siêu vi có nên chích ngừa không?
Khi bạn đang nhiễm siêu vi gan B thì không chủng ngừa viêm gan siêu vi B được. Trong trường hợp này chủng ngừa không ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như không có lợi gì cho bạn.
Bạn nên đến các bệnh viện có chuyên khoa viêm gan siêu vi để được chẩn đoán, điều trị và theo dõi. Chủng ngừa viêm gan siêu vi B chỉ dành cho những người không nhiễm, nhằm mục đích tạo ra kháng thể là chất bảo vệ đối với siêu vi gan B để cơ thể không bị viêm gan siêu vi B.
3. Điều trị viêm gan B
Mục đích điều trị viêm gan B mạn tính là làm sạch vius, cải thiện quá trình viêm và hoại tử ở gan. Tuy nhiên để điều trị viêm gan B mạn tính có kết quả và thành công là một vấn đề hết sức nan giải.
Với mục tiêu trên cho đến 12/ 2006 đã có 4 loại thuốc điều trị HBV đã được FDA (Food and Drug Administration: cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ) công nhận là: Interferon, Lamivudin, Adeforvir và Entercavir.
Người bệnh cần đi khám và tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ. Việc phát hiện qua các triệu chứng như mệt mỏi, ngứa, sốt nhẹ, đau tức vùng gan, nước tiểu sẫm màu… và qua xét nghiệm chứng minh cần được chữa trị kịp thời tránh chuyển sang mạn tính.
Các thuốc trên đây thực chất không thể chữa trị được dứt điểm bệnh gan đã mắc mà chỉ có vai trò ngăn chặn và hoặc tái tạo một phần, giảm thiểu sự phá hoại của virus cải thiện các triệu chứng bệnh lý mà thôi.
Tốt nhất và trước tiên phải biết giữ gìn cho gan khoẻ mạnh.

Rượu có thể gây nên bệnh gan?

Có, nhưng nó là một trong những nguyên nhân , và nguy cơ này phụ thuộc vào bạn uống nhiều hay ít và đã uống trong bao lâu. Có hơn 100 loại bệnh gan. Những nguyên nhân được biết như là: siêu vi , khiếm khuyết về di truyền , do thuốc, hóa chất , …….Những nhà khoa học vẫn còn đang tìm kiếm những nguyên nhân gây ra bệnh gan trầm trọng nhất.
(BS.Phạm Thị Thu Thủy – Dựa theo “Bệnh gan và rượu” của Tổ chức bệnh gan Hoa kỳ-Tư vấn, giáo dục, nghiên cứu bệnh gan)

Uống rượu bao nhiêu thì an toàn?

Bởi vì có những người nhạy cảm với rượu hơn những người khác. Vì vậy không có mức độ chính xác mà tùy thuộc cơ thể của mỗi người . Nói chung nếu uống rượu , không nên uống hơn 2 cốc một ngày. (BS.Phạm Thị Thu Thủy)

Rượu có thể gây tổn thương gan dù uống ít?

Đúng vậy, rượu có thể gây tổn thương gan dù uống ít nếu bạn dùng chung với thuốc có chứa acetaminophen. Khi bạn uống thuốc , bạn phải hết sức cẩn thận , không bao giờ dùng thức uống có cồn để uống thuốc. (BS.Phạm Thị Thu Thủy)

Những người uống rượu thường xuyên có thể bị viêm gan do rượu?

Đúng vậy , viêm gan do rượu thường xảy ra ở người nghiện rượu, nhưng nó cũng xảy ra ở người thỉnh thỏang uống rượu. Phản ứng của gan với rượu khác nhau ở mỗi cơ thể con người.

Nếu uống nhiều rượu gây nên bệnh gan gì?

Viêm gan do rượu là tình trạng viêm và hoại tử tế bào gan kéo dài 1 đến 2 tuần. Triệu chứng gồm :chán ăn , buồn nôn , ói , đau bụng , sốt , vàng da , thỉnh thoảng có rối loạn tâm thần.
Bệnh có thể diễn tiến đến xơ gan do rượu qua nhều năm. Xơ gan do tế bào gan bị tổn thương thường xuyên. Gan thấm mỡ là giai đoạn sớm của bệnh gan do rượu, nếu bệnh nhân ngừng uống rượu ở giai đoạn này bệnh có thể tự khỏi . Uống nhiều bia rượu là nguyên nhân dẫn đến viêm gan, men gan cao

Gửi phản hồi

%d bloggers like this: